anasayfa

 

Teşhis İçin Marazi Madde Alma ve Gönderme

 

Teşhis Maksadıyla Laboratuarlarımızda Yapılan Muayeneler:

- Bakteriyolojik Muayene,
- Serolojik Muayene,
- Histolojik Maueyene (Histopatolojik Muayene),
- Toksikolojik Muayene,
- Virolojik Muayene,
- Kimyasal Analizler,
- Patolojik Muayene,
- Mikolojik Muayeneler olmak üzere çeşitlendirilebilir.

İstenen muayeneye göre gönderilecek materyalin çeşitleri ve gönderilme tarzları değişir.

1- Bakteriyolojik Muayeneler için:

- Organ,
- Akıntı,
- Balgam,
- Yavru ve yavrunun zarları,
- Bağırsak içeriği,
- Süt,
- İdrar,
- Lenf yumrusu sperma veya mümkünse bütün kadavra olduğu gibi gönderilir.

Bakteriyolojik inceleme amacıyla marazi madde gönderirken;

- Alet ve kaplar steril olmalı (steril alet ve kaplar bulunmadığı takdirde steril şartlarda her organ ayrı plastik torbalara konarak ağzı bağlandıktan sonra kavanoz veya kutularda gönderilmeli),
- Organ parçaları lezyonlu kısımlardan steril makas veya bıçakla kesilerek temiz ve steril kavanozla üzerine steril %50 gliserinli tuzlu su konarak gönderilmelidir,
- Gönderilecek gaitaya birkaç damla kloroform damlatılmalı,
- Süt vajen akıntısı, balgam steril bir şişeye konarak gönderilmelidir.

2- Serolojik Muayeneler için:

- Kan,
- Kan serumu,
- Süt,
- Süt serumu ve
- Sperma steril olarak alınır ve steril bir şişeye konarak gönderilir.

3- Histopatolojik Muayeneler için:

Organların 0,5 cm kalınlığında 2-3 cm uzunluğunda sağlam ve lezyonlarını kısımları birlikte ihtiva edilen parçaları kesilerek %10' luk formol içinde gönderilir.

4- Toksikolojik Muayeneler İçin:

Şüphe edilen zehire göre materyal gönderilmelidir.

Bunlar;
- Bitki ve bitkinin tohumu,
- Yaprak,
- Çiçek,
- Gövde ve kökleri,
- Kimyasal madde artıkları ve kapları,
Hayvan ölmüş ise %70 alkol içerisinde,
- Mide ve mide içeriği,
- Karaciğer,
- Dalak,
- Böbrek ve böbrek etrafı yağları gönderilir.

5- Virolojik Muayeneler İçin:

Bu amaçla;

- Deri,
- Kan,
- Organ,
- Mükoz,
- Serum,
- Dış parazitler veya tüm hayvan gönderilebilir.

Alınacak materyaller; Steril alınmasına özen gösterilerak mümkünse soğuk zincirde en kısa zamanda laboratuara ukaştırılmalıdır.

6- Kimyasal analizler İçin:

- Serum,
- Ot,
- Yün,
- Kan,
- İç organlar,
- Hasta hayvan veya ölü hayvanlar usulüne uygun olarak gönderilir.

7- Parazitolojik Muayeneler İçin:

- Dış ve iç parazitler,
- Deri kazıntısı,
- Yün ve kıllar,
- İç organlar,
- Gaita,
- İdrar,
- Kan frotisi,
- Kan serumu gönderilir.

8- Mikolojik Muayeneler İçin:

- Tedavi görmemiş,
- Taze lezyonlu,
- Deri kazıntısı ve
- Lezyonlu organlar sıkı kapalı şişe veya kavanozda gönderilir.

Hastalık Materyalin Olumsuz Yönde Etkileyen Faktörler:

Marazi maddenin alınmasıyla ilgili eksiklikler, laboratuara gönderilmesiyle ilgili eksiklikler ve protokol düzenlenmesiyle ilgili eksiklikler olarak sıralanabilir.

1-Marazi Madde Alınmasıyla İlgili Eksiklikler:

- Şüphe edilen hastalığa uygun olarak alınmaması,
- Hayvan sahibi tarafından usulüne, asepsi ve antisepsi kurallarına uygun olarak alınmaması,
- Ölümden çok sonra alınması,
- Organlardan yeterli büyüklükte materyalin alınmaması,
- Tedavi görmüş hayvanlardan alınması olarak sıralanır.

2-Marazi Madde Gönderilmesiyle İlgili Olabilecek Eksiklikler:

- Prezervatif ve fiksatif sıvı kullanımaması (Dikkat! uzun sürede laboratuara ulaşması halinde %50 gliserinin bakterisit etkisi vardır),
- Ambalajın standart olmayışı ve bozulması veya kırılması,
- Yolda gecikme ve kokuşma olarak sıralanabilir.

3-Protokol Düzenlenmesiyle İlgili Olabilecek Eksiklikler:

- Hastalık mahallinde inceleme yapılmadan anemnezin çoğunlukla yetiştirici ifadesine dayandırılması ve protokolün bu bilgiler doğrultusunda düzenlenmesi
- Şüphe edilen hastalığa karşı özel marazi maddenin protokolde yer almaması,
- Yapılan aşılamalara ve tedavilere dair kayıtların yapılmaması,
- Protokol bilgilerinin teşhis çalışmalarını yönlendirmemesi veya yönlendirme bilgilerinin yetersizliği,
- Anemnez ve teşhisi istenen hastalık arasında ilginin olmayışı sıralanabilir.

4-Materyal Gönderilirken:

- Taze kadavradan alınmış olmalı,
- Bakteriyolojik, Serolojik, Virolojik ve Mikolojik muayeneler için alınan materyallerin gerek alınışı gerekse konacakları kapların sterilitesine önem verilmemesi,
- gönderme protokolü materyali gönderen Veteriner Hekim tarafından eksiksiz olarak doldurulmalı (özellikle yapılan tedavi, uygulanan aşı ve ilaçların detaylı olarak izahı, şüphe edilen hastalık, hastalığın seyir şekli, ani ölüm, kronik, sporadik vakalar, sürü problemi şeklinde işaret edilmelidir),

Dikkat !

Zoonoz hastalıklar yönünden şüpheli marazi madde gönderilirken; toplum sağlığı göz önünde bulundurularak çevrenin kontaminasyonunu önlemek amacıyla ambalajı özellikle çok iyi yapılarak mümkünse bir kurye ile gönderilmelidir. Örneğin; Kuduz, Anthrax, Avian Influenza vb.

 

HASTALIKLARA GÖRE MATERYAL GÖNDERME

Şüphe Edilen Hastalıklara Göre Laboratuara Gönderilecek Materyaller:

1-Anthrax Hastalıklar:
- Kan frotisi veya
- Pamuğa emdirilmiş kan (otopsi yapılmaz)

2-Botriyomikozis (Botryomycosis):
- İrin ve lezyonlu doku parçaları (%50 gliserin),
- Lezyonlu doku örnekleri (%10 nötral formalin içerisinde)

3-Brusellozis (Brucellosis):
- Peynir, tereyağı, krema, idara, kan, vagen akıntısı, atık cenin ve fötal membranlar (%50 gliserin)

4-Basiller İnterohemoglobinürü (Bacillary hemoglobinuria):
- Nekrozlu karaciğer dokusu (%50 gliserin)
- Nekrozdan yapılan froti,
- Vücut boluklarında biriken sıvıdan alınan örnek (steril)

5-Bradzo (Brodsot):
- Lezyonlu abomazum ve duodenum (%50 gliserin),
- Abomazum sıvısı

6-Botulismus (Botulism):
- Şüpheli gıda maddeleri,
- Enfekte Doku Örnekleri,
- Mide-bağırsak içeriği

7-Buzağı Septisemisi:
- Mezenteriyal lenf yumrusu, dalak, böbrek ve bağırsak (%50 gliserin),
- Uzun kemik

8-Enterotoksemi (enterotoxemia):
- İnce bağırsak içeriği (gecikme halinde 10 cc' ye 1 damla hesabı ile kloroform ilave edilebilir.

9-Enfeksiyöz Nekrotik Hepatit (Infectious Necrotic Hepatitis):
- Nekrotik karaciğer dokusu (%50 gliserinli)
- Vücut boşluklarında biriken sıvıdan alınan örnekler (steril)

10-Gazlı Gangren:
- Enfekte doku örnekleri (%50 gliserin)
- Ödem sıvısı (steril)

11-Leptospirozis (Leptospirosis):
- Böbrek, karaciğer (%10 formol),
- Kan serumu, idrar, böbrek, karaciğer (taze)

12-Listeriyozis (Listeriosis):
- Beyin, beyincik, m.oblongata, m.spinalis (servikal) (%10 formol),
- Atık cenin, beyin, beyincik, m.oblongata (%50 gliserin)

13-Nekrobasillozis:
- Lezyonlu doku örnekleri (%50 gliserin)

14-Paratüberkülozis (Paratuberculosis):
- Rektal mukoza kazıntısı, kan serumu, gaita
- Kalınlaşmış bağırsaktan bölümünden bir parça,
- Materiyal ve iliosekal lenf yumrulatı (%50 gliserin ve %10 formol)

15-Pastörellozis (Pasteurellosis):
- Kalp kanı, karaciğer, dalak, böbrek ve lezyonlu akciğer (Gliserin ve %10 formol)

16-Psöydotüberkülozis (Pseudotuberculosis):
- Lezyonlu doku örnekleri, bölgesel lenf yumruları (%50 gliserin, %10 formol)

17-Ruam (Malleus):
- Kan serumu (Mallein uygulamasından önce veya uygulamadan 2 ay sonra)

18-Salmonellozis (Salmonellosis):
- Kan serumu, süt, gaita,
- Atık cenin (bütün veya mide içeriği),
- Organ numuneleri,
- Mezenteriyal lenf yumruları (%50 gliserin),
- Atıktan 15 gün sonra anadan kan serumu

19-Tetanoz:
- Kan serumu,
- Yara bölgesinden doku örneği (%50 gliserin),
- Yardan alınan sızıntılar (steril)

20-Tüberküloz (Tüberculosis):
- Lezyonlu doku örnekleri ve lenf yumruları (%50 gliserin ve %10 formol)

21-Yanıkara:
- Lezyonlu bölgeden kas doku (%50 gliserin)

 

VİRAL HASTALIKLAR

Akabane Virus Enfeksiyonu:
- Kan serumu (iyileşen hayvanlardan),
- Abort materyali

Üçgün Hastalığı (Bovine Ephemeral Fever):
- Kan serumu

Coryza Gangrenosa Bovum (Malignant Catarrhal Fever):
- Dil, dudak, akciğer, dalak, böbrek, beyin, beyincik ve bağırsaklar (%10 formol)

Ektima (Contagious Ecthyma)
- Lezyonlu dil, dudak, deri ve iç organ numuneleri (%10 formol)

IBR (Infectious Bovine Rhinotracheitis):
- Göz burun akıntısı, vaginal svap (ateşli dönemde buz içinde),
- Üst solunum yolu ve akciğer doku örnekleri (%10 formol)

Koyun-Keçi Çiçeği (Sheep Pox):
- Lezyonlu dil, dudak, deri, akciğer, böbrek ve ön mideler (%10 formol)

Koyun-Keçi Vebası (PPR):
- Dil, dudal, tonsil, akciğer, dalak, karaciğer, bağırsak ve lenf yumruları (%10 formol),
- Akciğer, dalak, mezenteriyal lenf yumrusu (buz içinde),
- Defibrine kan, göz svabı (41 C),
- Kan serumu (iyileşenlerden aşı geçmişi belirtilecek)

Köpek Gençlik Hastalığı (Distemper):
- Akciğer, dalak, böbrek, idrar kesesi, deri, beyin ve beyincik (%10 formol)

Kuduz (Rabies):
- Bütün kafa

Sığır Enzootik Löykozisi (Enzootic Bovine Leucosis):
- Kan serumu,
- Lenf nodülleri, neoplazilerin şekillendiği dokulardan numuneler (%10 formol)

Mavidil (Blue Tongue):
- Defibrine kan (ateşli devrede-OPG)

BVD-MD (Bovine Virus Diarhea-Mucosa Disease):
- Dil, dudak, dalak, karaciğer, bağırsak (%10 formol)
- Defibrine kan (ateşli dönemde),
- Kadavradan lenf nodülleri (buz içinde)

Parainfluenza-3 enfeksiyonu (Pl-3):
- Lezyonlu akciğer, lenf yumruları (%10 formol),
- Brun svabı (ateşli dönemde),
- Kadavradan akciğer (buz içinde)

Rift Vadisi Humması (Rift Valley Fever):
- Karaciğer, beyin, beyincik (%10 formol)

Sıçrama Hastalığı (Scrapie):
- Beyin, beyincik, m.spinalis (%10 formol)

Sığır Vebası (Rinder Pest):
- Dil, dudak, tonsil, lenf nodülleri (%10 formol),
- Tonsil, dalak, mezenterial lenf nodülleri (buz içinde)

Şap Hastalığı:
- Dil, dudak, kalp (bütün) (510 formol)

 

PARAZİTER HASTALIKLAR

Dicrocoeliasis:
Canlı Hayvan
- Gaita (plastik torbada, buzlu termos içinde)
Kadavra
- Karaciğer-safrakesesi

Fascioliasis:
Canlı Hayvan
- Gaita
Akut ve Kronik Vakalarda
- Kadavra; karaciğer

Taeniasis:
Canlı Hayvan
- Gaita
Kadavra
- İçerikli bağırsak

Ruminant Mide-Bağırsak Kılkurtları (Strongylose):
Canlı Hayvan
- Gaita
Kadavra
- Mide ve bağırsakların tamamı

Akciğer Kılkurtları (Metastrongylose):
Canlı Hayvan
- Gaita
Kadavra
- Akciğer

Tektırnaklılar Mide-Bağırsak Kılkurtları (Strongylose):
Canlı Hayvan
- Gaita
Kadavra
- Kalın bağırsaklar, sekum

Ascariasis:
Canlı Hayvan
- Gaita
Kadavra
- İnce bağırsaklar (içerikli)

Theileriosis:
Canlı Hayvan
- Kulak venasından kan frotisi (tespit edilmeden)
- Prescapular lenf yumrularından froti (tespit edilmeden)
- Keneler (%70 alkol içinde)
Kadavra
- Karaciğer, dalak, lenf nodülü frotiler (tespit edilmeden)

Babesiosis:
Canlı Hayvan
- Kulak venasından kan frotisi (tespit edilmeden)
- Keneler (%70 alkol)
Kadavra
- Böbrek, dalak, karaciğer froti (tespit edilmeden)
- Beyin frotileri (sinirsel semptom gösterenlerden)
- Keneler (%70 alkol)

Anaplasmosis:
Canlı Hayvan
- Kulak venasından kan frotisi (tespit edilmeden)
Kadavra
- Böbrek, dalak, karaciğer veya frotileri (tespit edilmeden)

Giardiosis:
- İnce bağırsakların başlangıç bölümü ve içerik

 

YETERSİZLİK HASTALIKLARI

Hipokalsemi (Demiryetmezliği):
- 10 cc kan serumu

Hipomagnezemi (Kobalt yetmezliği):
- 10 cc kan serumu

Enzootik Ataksi:
- 5 cc kan serumu,
- Beyin, beyincik, m.spinalis (%10 formol)

Beyazkas Hastalığı:
- Kalp, böbrek, lezyonlu kas dokusu (%10 formol)

Gebelik Toksemisi:
- Kan serumu, idrar, süt (10'ar cc)

Ketozis:
- Kan serumu, idrar, süt (10'ar cc)

Toksikasyonlar:
- Bitki, bitki tohumu, yaprak, çiçek, gövde ve kökleri
- Yem numunleri,
- Ölen hayvanlardan: mide, mide içeriği, karaciğer, dalak, böbrek, böbrek etrafı yağları,
- kimyasal madde artıkları ve kapları

 



Daha fazla bilgi için

İletişim

Tel: 0090 442 316 81 42 - 132
Fax: 0090 442 317 07 33